Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang khởi động hai cuộc điều tra thương mại theo Mục 301 nhằm tái áp đặt thuế nhập khẩu, sau khi Tối cao Pháp viện bác bỏ quyền sử dụng Đạo luật IEEPA để áp thuế quan hồi tháng 2/2026. Phán quyết buộc chính phủ phải hoàn trả 166 tỷ USD cho các nhà nhập khẩu đã nộp thuế, đồng thời xóa bỏ nguồn thu lớn mà Nhà Trắng từng trông cậy.

Hai hướng điều tra mới

Cuộc điều tra thứ nhất, với phiên điều trần ngay trong tuần này, nhắm vào 60 nền kinh tế chiếm 99% kim ngạch nhập khẩu của Mỹ để xem xét các vấn đề liên quan đến lao động cưỡng bức. Cuộc điều tra thứ hai khởi động tuần tới, tập trung vào 16 đối tác thương mại chiếm 70% hàng nhập khẩu, bao gồm Trung Quốc, EU và Nhật Bản, đánh giá liệu các nước có sản xuất dư thừa gây thiệt hại cho nhà sản xuất Mỹ hay không.

Hiện mức thuế tạm thời 10% theo Mục 122 vẫn được áp dụng, có thể tăng lên tối đa 15% và hết hạn vào ngày 24/7/2026. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định biện pháp mới sẽ mang lại nhiều nguồn thu hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia luật thương mại cảnh báo tiến trình điều tra bị rút ngắn bất thường, có thể hoàn tất trong chưa đầy 6 tháng thay vì mất cả năm như thông lệ. Tốc độ bất thường này khiến giới chuyên gia nghi ngờ kết quả đã được định sẵn từ trước, chứ không phải cuộc điều tra thực chất.