Nội các Nhật Bản do Thủ tướng Sanae Takaichi đứng đầu ngày 5/8 đã thông qua kế hoạch giảm thuế tiêu dùng đối với thực phẩm từ 8% xuống còn 1%, áp dụng trong hai năm kể từ tháng 4/2027. Đây là lần đầu tiên mức thuế tiêu dùng bị cắt giảm kể từ khi sắc thuế này được áp dụng vào năm 1989. Đề xuất xuất phát từ cam kết tranh cử hồi tháng 2 của liên minh cầm quyền nhằm giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân trước tình trạng lạm phát kéo dài. Ban đầu, đảng cầm quyền và đối tác từng hứa xóa bỏ hoàn toàn thuế thực phẩm, nhưng phương án 1% được lựa chọn vì việc áp dụng thuế suất 0% sẽ buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh hệ thống trên quy mô lớn.

Tranh cãi về nguồn bù đắp ngân sách

Kế hoạch dự kiến khiến ngân sách nhà nước hụt thu khoảng 10.000 tỷ yên, tương đương hơn 63 tỷ USD, trong hai năm, trong khi thuế tiêu dùng vốn là nguồn tài trợ chính cho hệ thống an sinh xã hội và y tế Nhật Bản. Chuyên gia kinh tế Hideo Kumano cảnh báo hiệu quả giảm giá thực tế có thể bị đà tăng giá hàng hóa triệt tiêu, trong khi lãnh đạo phe đối lập Motohisa Furukawa lo ngại chính sách này có thể khiến đồng yên mất giá và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng vọt, tương tự cú sốc thị trường từng xảy ra tại Anh. Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế cũng hoài nghi khả năng chính phủ khôi phục mức thuế cũ sau hai năm. Dự luật liên quan dự kiến được trình lên Quốc hội vào mùa thu năm nay, trước khi có thể áp dụng chính thức từ tháng 4/2027.