Monero, đồng tiền điện tử tập trung vào quyền riêng tư, sử dụng cơ chế đồng thuận Proof of Work (PoW) có tên RandomX, được áp dụng từ cuối năm 2019. Khác với Bitcoin dùng SHA-256 dễ bị thống trị bởi chip chuyên dụng ASIC, RandomX được thiết kế để biến mỗi lần đào thành một khối lượng công việc giống hệt một ứng dụng chạy trên CPU thông thường. Điều này có nghĩa là người dùng cá nhân với máy tính để bàn vẫn có thể tham gia đào Monero một cách hiệu quả, thay vì phải đầu tư vào phần cứng đắt đỏ chỉ dành cho đào coin.

RandomX hoạt động thế nào?

Thay vì chạy đi chạy lại cùng một hàm băm cố định như Bitcoin, RandomX yêu cầu thợ đào chạy một chương trình ngẫu nhiên nhỏ trên một máy ảo đặc biệt. Chương trình này tận dụng tối đa sức mạnh của CPU hiện đại: tính toán số nguyên, số thực dấu phẩy động, rẽ nhánh, và truy cập bộ nhớ liên tục. Mỗi lần thử nghiệm (hash attempt) đều tốn nhiều tài nguyên bộ nhớ và xử lý, khiến cho việc xây dựng chip ASIC chuyên dụng trở nên vô nghĩa vì chi phí thiết kế quá cao so với lợi ích thu được. Theo các nhà phát triển, RandomX là bước tiến lớn để giữ cho mạng Monero phi tập trung, không bị kiểm soát bởi các farm đào lớn.

Tại sao điều này quan trọng với người dùng?

Khi một đồng tiền như Bitcoin bị chi phối bởi ASIC, chỉ có vài nhà sản xuất lớn và những người có vốn mới tham gia được. Monero với RandomX mở lại cánh cửa cho cộng đồng: bất kỳ ai có CPU (kể cả laptop cũ) cũng có thể đào Monero như một cách ủng hộ mạng lưới mà không cần đầu tư lớn. Đây là bước đi chiến lược giúp duy trì tính chất công nghệ phi tập trung, một giá trị cốt lõi của blockchain. RandomX cũng thể hiện xu hướng mới trong thiết kế blockchain: ưu tiên khả năng tiếp cận rộng rãi hơn là hiệu năng thuần túy. Động thái này càng củng cố vị thế của Monero trong lĩnh vực tiền mã hóa, khi các thuật toán ngày càng hướng tới sự thân thiện với người dùng phổ thông.