Anthropic vừa bất ngờ vô hiệu hóa hai mô hình AI cao cấp Fable 5 và Mythos 5 để tuân thủ lệnh kiểm soát xuất khẩu của chính phủ Mỹ với lý do "an ninh quốc gia", gây chấn động toàn ngành công nghệ. Động thái này lập tức châm ngòi làn sóng dịch chuyển sang AI mã nguồn mở, đẩy cổ phiếu MiniMax và Zhipu, hai công ty AI Trung Quốc niêm yết tại Hong Kong, tăng mạnh vào phiên thứ Hai ngày 16/6.

Rủi ro phụ thuộc nhà cung cấp lộ rõ

Nhà đầu tư nhận ra bài học đắt giá: khi mô hình AI đến từ nhà cung cấp đóng, quyền truy cập có thể bị cắt bất kỳ lúc nào vì lý do chính trị hay pháp lý. Mô hình mã nguồn mở có thể tải về, chạy trên hạ tầng riêng và không bị kiểm soát từ bên ngoài. Trên OpenRouter, các mô hình của DeepSeek, Tencent và MiniMax đang nằm trong top được sử dụng nhiều nhất tháng này.

Wall Street theo dõi sát IPO của Anthropic và OpenAI

CEO Microsoft Satya Nadella cảnh báo trên X rằng các doanh nghiệp cần "xây dựng hệ thống agentic tự cải tiến trong khi vẫn kiểm soát được tài sản trí tuệ". Microsoft hiện là nhà đầu tư chiến lược của cả OpenAI lẫn Anthropic. Trong bối cảnh cả hai công ty chuẩn bị cho các IPO lớn sắp tới, sự cố Fable 5 đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về rủi ro vendor lock-in mà thị trường sẽ định giá lại trong thời gian tới.