Một lập trình viên chia sẻ câu chuyện cá nhân về việc mất khả năng tập trung sâu vào công việc. Anh từng có thể học tập, làm việc và đóng góp open source cùng lúc, nhưng giờ đây chỉ cần 15 phút tập trung cũng phải ép buộc bản thân. Những tác nhân gây xao nhãng không đến từ một nguồn duy nhất: có thể là tìm một bài viết rồi lạc vào đường link khác, kiểm tra điện thoại khi đang suy nghĩ, hoặc làm việc nhà thay vì đối mặt với thử thách trí tuệ.

Mạng xã hội và nội dung ngắn đang tái cấu trúc não bộ

Từ năm 2015, tác giả đã nhận ra sức mạnh gây nghiện của điện thoại và quyết định không sạc pin gần giường. Sau đó, việc lướt HackerNoon, Medium, YouTube dần thay thế thói quen đọc sách hay chơi cờ, những hoạt động chủ động đòi hỏi tư duy. Giờ đây các nền tảng này tràn ngập nội dung câu view, khiến người dùng dễ rơi vào vòng lặp tiêu thụ thụ động. Hiện tượng này gợi nhớ đến cuộc tranh luận về cách các ứng dụng như TikTok, Instagram (META) thiết kế thuật toán để giữ chân người xem càng lâu càng tốt.

Giải pháp nào cho thế hệ mất tập trung?

Bài viết không kết luận rằng AI hay công nghệ là xấu, mà chỉ ra rằng việc sử dụng thiếu chủ động khiến chúng ta đánh mất khả năng tập trung sâu, kỹ năng quyết định năng suất và sáng tạo. Đối với người dùng phổ thông, điều quan trọng là học cách lên lịch làm việc rõ ràng, thiết lập ranh giới với thiết bị số và ưu tiên các hoạt động chủ động như đọc sách, lập trình hay học kỹ năng mới. Các công ty như Apple (AAPL) và Google (GOOGL) cũng đã bổ sung tính năng giới hạn thời gian dùng app, nhưng cuối cùng, ý thức mỗi cá nhân vẫn là yếu tố then chốt.