Năm 2025 đánh dấu cột mốc lịch sử khi điện gió và điện mặt trời tại Đức lần đầu tiên vượt qua nhiên liệu hóa thạch về tổng sản lượng điện. Theo phân tích của Carbon Brief dựa trên dữ liệu Energy Institute Statistical Review of World Energy, hai nguồn năng lượng tái tạo này đã tạo ra 225 terawatt giờ (TWh), chiếm 44% tổng sản lượng, trong khi nhiên liệu hóa thạch chỉ đạt 217 TWh (43%). Đây cũng là lần đầu tiên Liên minh châu Âu (EU) chứng kiến điều tương tự, khi toàn khối cũng có điện gió và mặt trời vượt qua nhiên liệu hóa thạch.

Hành trình hai thập kỷ của Energiewende

Thành tựu này là kết quả của chiến lược chuyển đổi năng lượng dài hạn mang tên Energiewende mà Đức theo đuổi suốt hai thập kỷ qua. Quốc gia này vừa loại bỏ dần than đá và điện hạt nhân vừa đẩy mạnh phát triển điện gió và mặt trời. Mục tiêu đến năm 2030 là lắp 115 gigawatt (GW) điện gió trên bờ, và riêng năm 2025 đã phê duyệt kỷ lục 20,8 GW công suất mới. Kế hoạch tổng thể yêu cầu nền kinh tế đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2045, với 80% điện tiêu thụ từ năng lượng tái tạo vào năm 2030 và hệ thống điện gần như trung hòa carbon vào năm 2035.

Thách thức từ than đá và chính trị

Mặc dù đạt được bước tiến lớn, Đức vẫn phải đối mặt với bài toán than đá. Quốc gia này hiện phụ thuộc than nhiều hơn hầu hết các nước châu Âu khác, với hạn chót loại bỏ than muộn nhất là năm 2038, dù giới chuyên gia tin rằng có thể hoàn thành sớm hơn nhiều. Về chính trị, Thủ tướng Friedrich Merz từng gọi việc loại bỏ điện hạt nhân là “sai lầm chiến lược”, nhưng chính phủ mới đã bác bỏ khả năng quay lại công nghệ này. Trong khi đó, đảng cực hữu AfD đang kêu gọi làm chậm quá trình chuyển đổi, tạo thêm áp lực lên chính phủ liên minh hiện tại. Berlin vẫn kiên định theo đuổi lộ trình, đồng thời xây dựng các nhà máy điện khí như công nghệ cầu nối, dự kiến chuyển sang chạy bằng hydro xanh vào năm 2045. Báo cáo rà soát lộ trình dự kiến công bố vào tháng 8 tới sẽ là bài kiểm tra tiếp theo cho cam kết của chính phủ Đức.