Một thuật ngữ mới đang gây sốt trong giới công nghệ: 'dopamine fracking' (khai thác dopamine), do một người dùng trên Discord đặt ra. Khái niệm này mô tả cách các nền tảng trực tuyến đang bơm nguồn lực khổng lồ, gồm tiền, dữ liệu crowdsourced, phân tích dữ liệu, tối ưu hóa, vào những hoạt động từng mang tính tự nhiên, sáng tạo, để ép lấy những tín hiệu dopamine tinh khiết nhất, bất chấp hậu quả lâu dài.

Cơn sốt dopamine và nỗi lo 'khai thác' văn hóa

Giống như khai thác dầu bằng phương pháp fracking phá hủy môi trường, 'dopamine fracking' trong AI đang tàn phá văn hóa, sáng tạo và kết nối con người. Cuộc chạy đua tối ưu hóa thuật toán để giữ chân người dùng ngày càng khốc liệt. Các nền tảng không ngừng tinh chỉnh thuật toán để dự đoán chính xác thứ khiến bạn nhấp chuột, xem video tiếp theo, thậm chí mua hàng.

Hệ quả thực tế với người dùng thường

Với người dùng thường, điều này có nghĩa là trải nghiệm online ngày càng bị 'MrBeast hóa', giật gân, cường điệu, thiếu chiều sâu. Những sở thích lành mạnh như đọc sách, chơi nhạc cụ, hoặc thậm chí trò chuyện trực tiếp bị thay thế bởi những chatbot siêu kích thích, nhưng thiếu kết nối thực sự. Mọi thứ được đo lường bằng mức độ kích thích tức thì thay vì giá trị lâu dài.

Tương lai nào cho ngành công nghệ?

Khi công nghệ ngày càng phát triển, ranh giới giữa đổi mới và khai thác ngày càng mờ nhạt. Nhiều người cảnh báo: nếu không có ý thức thiết kế có trách nhiệm, 'cơn khát dopamine' sẽ khiến cả hệ sinh thái công nghệ trở nên độc hại, giống như những mỏ dầu cạn kiệt để lại hoang mạc.