Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) lần thứ 9 tại Thượng Hải đã khép lại ngày 20/7 với một cột mốc gây chấn động: 29 quốc gia chính thức ký hiệp ước thành lập Tổ Chức Hợp Tác AI Thế Giới (WAICO), tạo ra một bộ quy tắc quản trị AI hoàn toàn tách biệt với hệ thống của phương Tây.

Từ nay, ngành công nghệ AI toàn cầu vận hành song song theo hai "luật chơi" không tương thích nhau. Một bên là hệ thống do Trung Quốc dẫn dắt qua WAICO, bên kia là các quy định hiện hành như Đạo luật AI của Liên minh châu Âu, tiến trình Hiroshima của G7 và nguyên tắc AI của OECD, do Brussels, Washington và Tokyo chi phối. Quản trị AI, hiểu đơn giản là các quy định pháp lý mà công ty làm AI buộc phải tuân thủ, giờ không còn là một chuẩn mực chung cho cả thế giới.

Với doanh nghiệp, đây là tin không mấy dễ chịu: hệ thống AI vốn thiết kế để đáp ứng luật châu Âu có thể phải chỉnh sửa tốn kém mới được phép hoạt động hợp pháp tại các nước thành viên WAICO. Công ty AI hoạt động toàn cầu buộc phải xây sản phẩm tuân thủ đồng thời hai bộ luật khác nhau, kéo theo chi phí và rủi ro pháp lý tăng cao, có thể ảnh hưởng giá cả và tốc độ ra mắt các sản phẩm AI mà người dùng cuối sử dụng hằng ngày.