Nghiên cứu mới từ Đại học California San Francisco (UCSF) lần đầu tiên chỉ ra cơ chế sinh học giải thích vì sao vận động giúp bảo vệ não bộ. Khi cơ thể vận động, gan sản sinh enzyme GPLD1, chất này di chuyển theo máu đến hàng rào máu-não và loại bỏ protein TNAP, một chất tích tụ theo tuổi tác khiến hàng rào máu-não bị rò rỉ, gây viêm và suy giảm nhận thức. Kết quả được công bố trên tạp chí Cell tháng 2-2026.

Thí nghiệm trên chuột cho kết quả ấn tượng

Nhóm nghiên cứu phát hiện chuột già thường xuyên vận động có lượng TNAP trên mô hàng rào máu-não thấp hơn đáng kể nhờ GPLD1 từ gan. Khi dùng công nghệ gene để giảm TNAP ở chuột già tương đương 70 tuổi người, hàng rào máu-não bớt rò rỉ và tình trạng viêm não giảm rõ rệt. Ngược lại, chuột trẻ được tăng TNAP nhân tạo lại mất khả năng nhận thức như chuột già. Phát hiện này mở ra hướng phát triển thuốc mô phỏng tác dụng của tập thể dục lên não, đặc biệt hữu ích cho người cao tuổi hoặc bệnh nhân không thể vận động nhiều.