Spirit Airlines tuyên bố dừng hoạt động từ 3h sáng 2/5/2026, trở thành hãng hàng không lớn đầu tiên của Mỹ sụp đổ vì khó khăn tài chính trong 25 năm qua. Hãng ra quyết định này sau khi cuộc đàm phán gói cứu trợ 500 triệu USD với chính quyền Tổng thống Donald Trump đổ vỡ vào phút chót, do một nhóm chủ nợ quan trọng bác bỏ đề xuất.

Chiến sự với Iran đẩy giá dầu tăng vọt, giáng đòn chí mạng

Spirit đã nộp đơn phá sản lần thứ hai và gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng từ trước khi chiến sự với Iran đẩy giá nhiên liệu bay tăng vọt. Kế hoạch tái cấu trúc dựa trên giả định giá nhiên liệu phản lực khoảng 2,24 USD/gallon, nhưng thực tế đã lên 4,51 USD/gallon do xung đột tại eo biển Hormuz làm gián đoạn nguồn cung dầu, khiến chi phí đội thêm khoảng 360 triệu USD.

Hệ lụy cho ngành hàng không

Khoảng 17.000 người mất việc, bao gồm 14.000 nhân viên Spirit và hàng nghìn nhà thầu phụ. Toàn bộ chuyến bay bị hủy. Bộ phận chăm sóc khách hàng cũng ngừng hoạt động. Hãng sẽ tự động hoàn tiền cho hành khách đã mua vé bằng thẻ tín dụng hoặc ghi nợ. Thị trường đã phản ánh kịch bản này từ sớm, khi giới phân tích đánh giá khả năng Spirit đóng cửa trước cuối tháng 5 là rất cao.

Phân tích: Tín hiệu cảnh báo cho ngành hàng không giá rẻ

Sự sụp đổ của Spirit cho thấy rõ mức độ mong manh của mô hình hàng không siêu giá rẻ trước các cú sốc năng lượng. Khi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng, chỉ một cú sốc giá dầu lớn cũng có thể xóa sổ cả mô hình kinh doanh. Đối với người tiêu dùng Mỹ, sự biến mất của Spirit đồng nghĩa với việc giảm cạnh tranh trên các tuyến nội địa, đặc biệt ảnh hưởng đến phân khúc khách hàng thu nhập thấp và trung bình vốn phụ thuộc vào vé máy bay giá rẻ.

Các kịch bản tiếp theo

Khả năng cao nhất: Tài sản của Spirit, bao gồm slot sân bay và đội bay Airbus A320, sẽ được bán thanh lý cho các hãng lớn như Frontier, JetBlue hoặc United Airlines. Kịch bản này sẽ giúp các hãng còn lại gia tăng thị phần, nhưng cũng làm giảm áp lực cạnh tranh về giá trên nhiều đường bay.

Kịch bản thay thế: Một nhóm nhà đầu tư mới có thể tìm cách mua lại thương hiệu và một phần đội bay để khởi động lại hoạt động với mô hình tinh gọn hơn, song đòi hỏi giá dầu hạ nhiệt và tình hình Trung Đông ổn định hơn.

Kịch bản rủi ro: Nếu căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang và giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng, các hãng bay giá rẻ khác như Frontier và Allegiant cũng có thể đối mặt áp lực tài chính nghiêm trọng, tạo hiệu ứng domino trong ngành.

Tuần tới, ba diễn biến then chốt cần theo dõi: phản ứng của Quốc hội Mỹ, khả năng có thêm gói hỗ trợ ngành hàng không như thời Covid-19, và biến động giá dầu khi OPEC+ họp giữa tháng 5.