Cựu giám đốc vận hành của Meta (META), Sheryl Sandberg, vừa gây sốc khi tuyên bố rằng lời khuyên "vạch ra kế hoạch nghề nghiệp 10 năm" đã lỗi thời trong kỷ nguyên AI. Phát biểu tại Đại học Brandeis, bà nói: "Đừng kịch bản hóa sự nghiệp khi tương lai bất định. Nếu tôi có kế hoạch 10 năm, tôi đã bỏ lỡ Internet".

Tại sao AI phá vỡ mọi kế hoạch

Sandberg, người từng là cánh tay phải của Mark Zuckerberg, kể lại hành trình từ Harvard (1991) đến Google (GOOGL) khi công ty này còn non trẻ. Bà thất nghiệp nhiều tháng sau khi rời chính phủ Clinton, và cuối cùng nhận lời từ một startup có nguy cơ phá sản: Google. "Tôi không thể lên kế hoạch cho một thứ chưa tồn tại", bà nói. Ngày nay, AI đang xóa sổ hàng loạt công việc entry-level. Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (tháng 1/2025), gần một nửa CEO trên toàn cầu dự định thay thế nhân viên bằng bot trong 4 năm tới. Các startup AI như OpenAI và Anthropic liên tục cảnh báo rằng nhiều ngành nghề sẽ biến mất.

Giải pháp cho Gen Z

Thay vì kế hoạch cứng nhắc, Sandberg khuyên sinh viên cần hai thứ: một hướng đi ngắn hạn (mục tiêu trước mắt) và một giấc mơ dài hạn (cuộc sống muốn xây dựng). "Đừng cố kết nối hai điểm đó. Con đường sẽ khiến bạn ngạc nhiên, và cơ hội nằm ở những bất ngờ đó", bà kết luận. Bài học cho giới trẻ Việt Nam: trong thời đại AI bùng nổ, thích nghi nhanh và nắm bắt cơ hội mới quan trọng hơn một bản kế hoạch dài hạn. Sandberg từng thất bại và thành công nhờ điều đó.