Dữ liệu từ Artificial Analysis cho thấy khoảng cách giữa các mô hình open source LLM và các mô hình đóng (closed source) như GPT-4 của OpenAI đang thu hẹp đáng kể. Trên benchmark tổng hợp Artificial Analysis Intelligence Index, đường xu hướng dự báo open source sẽ đuổi kịp closed source vào ngày 3/12/2026. Tuy nhiên, câu chuyện không đơn giản như vậy.

Khoảng cách thực sự: 5 tháng và ổn định

Khi phân tích sâu hơn trên 18 benchmark riêng biệt, bức tranh thay đổi: khoảng cách trung bình chỉ khoảng dưới 5 tháng và gần như không thay đổi từ năm 2024 đến nay. Riêng lập trình là lĩnh vực open source tiến bộ vượt bậc, từ 15 tháng tụt hậu xuống chỉ còn 1-2 tháng. Các lĩnh vực khác như suy luận logic hay toán học thậm chí có khoảng cách tăng nhẹ theo thời gian. Điều này cho thấy việc đánh giá chất lượng LLM cực kỳ khó khăn, phụ thuộc vào benchmark bạn chọn. Với người dùng thông thường, điều này đồng nghĩa rằng các mô hình open source đã đủ tốt cho coding, nhưng các tác vụ phức tạp vẫn cần đến các API đóng từ các ông lớn như Google (GOOGL), Meta (META) hay Microsoft (MSFT).

Open source vẫn tiến nhanh, nhưng chưa thể bùng nổ

Dù không có 'cơn bão AI' vào cuối năm 2026 như dự báo ban đầu, sự phát triển của AI open source vẫn đáng kinh ngạc. Các startup và nhà nghiên cứu có thể tận dụng các mô hình miễn phí để xây dựng ứng dụng mà không phải trả phí API đắt đỏ. Trong khi đó, các tập đoàn công nghệ vẫn giữ lợi thế nhờ dữ liệu độc quyền và sức mạnh GPU. Bài học rút ra: không nên đặt cược tất cả vào một chỉ số, mà hãy theo dõi nhiều benchmark để có bức tranh toàn diện. Công nghệ luôn tiến hóa, và cuộc đua giữa mở và đóng vẫn còn dài.