Một nhà nghiên cứu vừa đem Jev, mô hình AI đang được cộng đồng phát triển phần mềm bàn tán nhiều, ra thử với bài toán xe điện (Trolley Problem) nổi tiếng. Đây là phép thử đạo đức quen thuộc: nên kéo cần gạt để cứu năm người nhưng đánh đổi một mạng khác, hay đứng yên?

Mô hình quyết định là gì?

Khác với AI chatbot trả lời bằng chữ, các mô hình quyết định không viết câu văn. Chúng đưa ra lựa chọn kèm xác suất, cho biết mức độ tự tin. Theo tác giả, chúng có thể nhanh và rẻ hơn LLM như Claude từ hàng chục đến hàng trăm lần, trong khi trí tuệ, theo một số đánh giá, tương đương một mô hình frontier thuộc nhóm thấp.

Thí nghiệm so sánh

Tác giả chạy Jev, Decisions API của OpenAI (Luna) và mười một mô hình chạy cục bộ, cộng thêm Laya làm mốc đối chứng chưa tinh chỉnh. Mỗi mô hình được hỏi bài toán xe điện nhiều lần, bằng nhiều cách diễn đạt khác nhau, với tổng cộng 5.240 kiểu thiết lập.

Vì sao đáng chú ý?

Nếu các mô hình này sớm được dùng để tự động hóa quyết định trong ứng dụng hằng ngày, việc hiểu chúng chọn gì và chắc chắn đến đâu trước tình huống khó là rất quan trọng. Đây là một xu hướng mới của công nghệ đáng theo dõi.