Iran ngày 6/8 tuyên bố đã đạt thỏa thuận nguyên tắc với Oman về tuyến hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz, mở ra khả năng khôi phục huyết mạch năng lượng của thế giới sau nhiều tháng bị phong tỏa. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho biết một tuyên bố chung giữa Tehran và Muscat đang trong giai đoạn soạn thảo cuối cùng.
Thỏa thuận về tuyến đường an toàn
Theo phía Iran, hai nước đã thống nhất tọa độ địa lý cụ thể cho tuyến hàng hải an toàn xuyên qua eo biển Hormuz, cùng các thu xếp kỹ thuật nhằm bảo đảm chủ quyền và an ninh của cả Iran lẫn Oman. Hai bên cũng đề xuất lập một trung tâm điều phối hàng hải chung để giám sát lưu lượng tàu thuyền và thu thập thông tin từ các phương tiện qua lại. Đáng chú ý, giới chức Iran cho biết Tehran muốn cấm tàu Mỹ và Israel đi qua tuyến này, đồng thời yêu cầu các nước bị coi là thù địch phải bồi thường trước khi được phép di chuyển qua khu vực.
Chưa thể mở lại ngay eo biển
Tuy nhiên, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nhấn mạnh khuôn khổ thỏa thuận, dù gần hoàn tất, sẽ không tự động khôi phục hoạt động của eo biển. Việc này còn phụ thuộc vào động thái của Washington cũng như tiến trình giải quyết các bất đồng chưa có lối ra, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Kể từ khi Tehran phong tỏa tuyến đường thủy này hồi tháng 3 sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, lưu lượng tàu qua khu vực Trung Đông này đã sụt giảm mạnh, buộc nhiều hãng vận tải chuyển hướng vòng qua châu Phi, khiến giá dầu mỏ thế giới liên tục biến động.
