Mỗi ngày bạn xem video trên điện thoại, camera an ninh hay đĩa Blu-ray, gần như chắc chắn đều dùng H.264. Đây là chuẩn nén video phổ biến nhất thế giới, kết quả của hơn 30 năm nghiên cứu với một mục tiêu duy nhất: giảm băng thông cần để truyền video chuyển động.

Vì sao phải nén video?

Video 1080p 60 khung hình mỗi giây, nếu để thô, tạo ra khoảng 370 MB dữ liệu mỗi giây. Một đĩa Blu-ray 50GB chỉ chứa được khoảng 2 phút. Ngay cả ổ SSD cũng khó theo kịp tốc độ ghi này. Vì vậy nén là điều bắt buộc, không phải lựa chọn.

Con số khiến ai cũng bất ngờ

Tác giả bài viết gốc quay màn hình trang chủ Apple (AAPL) trong 5 giây ở 60fps, gồm 300 khung hình. Kết quả: video H.264 chỉ nặng 175KB, trong khi một ảnh chụp màn hình PNG của chính trang đó nặng tới 1015KB. Video chứa nhiều dữ liệu hơn gấp 300 lần nhưng dung lượng chỉ bằng một phần năm, tức hiệu quả gấp khoảng 1500 lần.

Bí quyết: bỏ đi những thứ không quan trọng

Giống như chiếc xe đua được tháo bỏ ghế sau, loa và điều hòa để chạy nhanh hơn, H.264 là codec lossy (nén có mất mát): nó loại bỏ những chi tiết mắt người khó nhận ra và chỉ giữ phần quan trọng. PNG thì ngược lại, giữ nguyên từng bit nên không thể nhỏ bằng.

Hiểu cách các công nghệ nền tảng này vận hành giúp chúng ta thấy vì sao streaming, gọi video hay camera giám sát lại rẻ và mượt đến vậy. Xem thêm các câu chuyện công nghệ khác trên VnRead.