SpaceX vừa công bố hồ sơ S-1 cho đợt IPO lớn nhất lịch sử, dự kiến niêm yết trên Nasdaq ngày 12/6 với mã SPCX. Mức định giá mục tiêu là 1,75 nghìn tỷ USD, với số tiền huy động có thể lên tới 75 tỷ USD, vượt xa kỷ lục 35,4 tỷ USD của Saudi Aramco năm 2019. Nhưng đằng sau con số hào nhoáng đó là ba chỉ số mà bất kỳ nhà đầu tư nghiêm túc nào cũng cần hiểu rõ trước khi xuống tiền.

Con số đầu tiên: lỗ lũy kế 41,3 tỷ USD

Tính đến hết quý I/2026, SpaceX ghi nhận lỗ lũy kế 41,3 tỷ USD kể từ khi thành lập. Con số này phản ánh tổng số tiền công ty đã "đốt" qua hơn hai thập kỷ phát triển tên lửa, vệ tinh, và gần đây nhất là AI. Phần lớn khoản lỗ gần đây đến từ xAI, công ty trí tuệ nhân tạo của ông Elon Musk được sáp nhập vào SpaceX đầu năm 2026. Riêng xAI lỗ 6,4 tỷ USD trong năm 2025.

Con số thứ hai: doanh thu 4,7 tỷ USD nhưng lỗ ròng 4,3 tỷ USD trong quý I/2026

Ba tháng đầu năm 2026, SpaceX đạt doanh thu 4,7 tỷ USD, nhưng lỗ ròng lên tới 4,3 tỷ USD. Nghĩa là gần như mỗi đồng doanh thu đều "bốc hơi". Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn u ám: hai mảng cốt lõi là Space (phóng tên lửa) và Connectivity (chủ yếu là Starlink) đều có lãi ở cả mức hoạt động lẫn EBITDA. Riêng Starlink mang về 3,26 tỷ USD doanh thu trong quý I/2026, với lợi nhuận hoạt động 1,19 tỷ USD, phục vụ 10,3 triệu khách hàng tại 164 quốc gia qua hơn 9.600 vệ tinh. Mảng ngốn tiền nhất là AI, do lĩnh vực này cần chi phí hạ tầng khổng lồ cho cụm siêu máy tính Colossus.

Con số thứ ba: định giá 1,75 nghìn tỷ USD, tương đương 95 lần doanh thu

Với doanh thu năm 2025 khoảng 18,7 tỷ USD, mức định giá 1,75 nghìn tỷ USD đồng nghĩa hệ số P/S (giá trên doanh thu) ở mức xấp xỉ 95 lần. Để so sánh, ngay cả NVIDIA (NVDA) ở giai đoạn được định giá cao nhất cũng chỉ giao dịch quanh 40 lần doanh thu. Nếu định giá thực tế vượt lên 2 nghìn tỷ USD như tin đồn thị trường, bội số sẽ còn cao hơn nữa. Nhà đầu tư đang trả giá cho tương lai, không phải hiện tại: tầm nhìn về Starlink thống trị internet vệ tinh toàn cầu, SpaceX độc quyền phóng tên lửa tái sử dụng, và xAI cạnh tranh trực tiếp với OpenAI.

Tại sao nhà đầu tư vẫn "xếp hàng" mua?

Câu trả lời nằm ở thứ giới đầu tư gọi là "moat", tức lợi thế cạnh tranh bền vững. SpaceX sở hữu ba lợi thế gần như không thể sao chép: Falcon 9 và Starship là hệ thống phóng tái sử dụng duy nhất hoạt động thương mại ổn định; Starlink đang tiến tới dịch vụ kết nối trực tiếp với điện thoại di động, mở ra thị trường hàng tỷ người dùng; và hợp đồng 15 tỷ USD/năm cho Anthropic thuê hạ tầng Colossus tạo dòng tiền AI dài hạn. Dù tình hình tài chính ngắn hạn đáng lo ngại, ít quỹ đầu tư nào dám đặt cược ông Elon Musk sẽ thất bại khi ông đang hoạt động cùng lúc trong lĩnh vực không gian, internet vệ tinh và AI.

Những rủi ro hồ sơ S-1 không che giấu

SpaceX cũng thừa nhận trong hồ sơ rằng công ty chưa bao giờ có lãi trên cơ sở hợp nhất, xAI đang lỗ ngày càng lớn qua từng quý, Việc phụ thuộc vào một CEO duy nhất là ông Elon Musk, người đồng thời điều hành Tesla (TSLA), xAI và nhiều công ty khác, là rủi ro tập trung hiếm thấy ở thương vụ IPO quy mô nghìn tỷ USD. Với nhà đầu tư cá nhân, câu hỏi không phải là SpaceX có hấp dẫn hay không, mà là giá IPO đã phản ánh hết tiềm năng hay chưa.