Broadcom (AVGO) đang đàm phán với các ngân hàng và quỹ tín dụng tư nhân để huy động tới 80 tỷ USD nợ, phục vụ cho các hợp đồng cung cấp chip AI tùy chỉnh cho Anthropic. Đây là một trong những thương vụ vay nợ doanh nghiệp lớn nhất ngành công nghệ, với quy mô vượt xa nhiều đợt phát hành trái phiếu thông thường. Điểm đáng chú ý là khoản vay khổng lồ này không được xếp thành một gói duy nhất, mà chia thành nhiều tầng (tranche) với mức độ rủi ro và lãi suất khác nhau. Theo các nguồn tin, thương vụ dự kiến gồm một tầng cấp cao khoảng 45 tỷ USD và một tầng thứ cấp khoảng 35 tỷ USD, với sự tham gia của Apollo Global Management (APO) và Blackstone (BX), hai tên tuổi lớn trong lĩnh vực tín dụng tư nhân.

Khoản nợ không phải một khối đồng nhất

Khi một công ty vay hàng chục tỷ USD, các chủ nợ không xếp mọi khoản vay ngang nhau. Họ chia khoản vay thành các tranche xếp theo thứ tự ưu tiên trả nợ. Tầng cấp cao được trả gốc và lãi trước tiên, thường gắn với tài sản thế chấp cụ thể như trung tâm dữ liệu, chip và hợp đồng doanh thu tương lai từ Anthropic, đổi lại lãi suất thấp hơn vì rủi ro thấp hơn. Tầng thứ cấp đứng sau về quyền ưu tiên thanh toán, chỉ được trả khi tầng cấp cao đã nhận đủ, nên nhà đầu tư đòi lãi suất cao hơn đáng kể để bù rủi ro mất vốn nếu dự án gặp trục trặc. Cấu trúc này gọi là mô hình thác nước (waterfall), tức dòng tiền được phân bổ từ trên xuống dưới, tầng ưu tiên cao nhận tiền trước.

Vì sao phải chia tầng thay vì gom thành một khoản vay duy nhất

Chia tranche giúp thương vụ hấp dẫn nhiều loại nhà đầu tư cùng lúc. Các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm vốn ưa an toàn sẽ mua tầng cấp cao vì rủi ro thấp, dù lợi suất chỉ nhỉnh hơn trái phiếu chính phủ một chút. Trong khi đó, các quỹ tín dụng tư nhân như Apollo hay Blackstone sẵn sàng rót vốn vào tầng thứ cấp rủi ro cao hơn để đổi lấy lợi suất có thể lên tới hai chữ số. Nhờ vậy, Broadcom có thể huy động số tiền khổng lồ mà không cần bán thêm cổ phần, tránh pha loãng cổ đông hiện hữu, đồng thời phân tán rủi ro cho nhiều bên thay vì dồn hết vào một ngân hàng duy nhất.

Chip AI trở thành tài sản bảo đảm

Điểm khác biệt của thương vụ này so với các khoản vay doanh nghiệp thông thường là tài sản bảo đảm không phải bất động sản hay nhà máy, mà là năng lực tính toán, gồm chip, hệ thống mạng và các hợp đồng dài hạn với khách hàng như Anthropic. Người cho vay đặt cược rằng nhu cầu tính toán cho AI sẽ tiếp tục tăng đủ để dòng doanh thu này trả được nợ trong nhiều năm tới. Đây cũng là lý do các điều khoản ràng buộc trong hợp đồng thường quy định ngưỡng doanh thu tối thiểu, tỷ lệ sử dụng trung tâm dữ liệu, hoặc quyền tịch thu tài sản nếu bên vay vi phạm cam kết. Nếu dự báo nhu cầu AI không chính xác, tầng thứ cấp sẽ là bên đầu tiên gánh lỗ trước khi ảnh hưởng lan tới tầng cấp cao.

Mô hình tài trợ theo tranche vốn quen thuộc trong bất động sản và hạ tầng năng lượng, nay đang được áp dụng vào lĩnh vực công nghệ hạ tầng AI, nơi chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu và mua chip đã vượt xa những gì dòng tiền hoạt động của các công ty AI tự tạo ra có thể chi trả.