Các nhà nghiên cứu của SentinelLABS vừa công bố một framework phá hoại mạng chưa từng được ghi nhận, có tên mã fast16, với các thành phần lõi hoạt động từ năm 2005. Đây là một trong những chiến dịch can thiệp vào phần mềm tính toán chính xác cực cao (high-precision calculation) – loại phần mềm được sử dụng trong nghiên cứu hạt nhân, mật mã học, và vật lý tiên tiến.

Cách thức hoạt động của fast16

fast16 hoạt động theo cơ chế vá mã trong bộ nhớ của các phần mềm tính toán chuyên dụng, từ đó làm sai lệch kết quả đầu ra. Kết hợp với khả năng tự lan truyền, kẻ tấn công có thể khiến toàn bộ một cơ sở sản xuất hoặc phòng thí nghiệm tính ra kết quả sai một cách đồng bộ. Điều đặc biệt: fast16 xuất hiện ít nhất 5 năm trước Stuxnet, và là trường hợp sớm nhất sử dụng máy ảo Lua tùy chỉnh (custom Lua VM) trong malware, trước cả họ Flame tới 3 năm.

Mối liên hệ với ShadowBrokers

Tên 'fast16' được tìm thấy trong bộ rò rỉ các thành phần 'Territorial Dispute' của NSA do nhóm ShadowBrokers tung ra. Một chữ ký né tránh (evasion signature) hướng dẫn điều hành viên: fast16 *** Nothing to see here – carry on ***. Điều này cho thấy giới tình báo Mỹ đã biết đến framework này từ rất lâu, có thể coi đây là một hồi chuông cảnh tỉnh cho an ninh mạng toàn cầu, đặc biệt là với các quốc gia như Việt Nam đang đầu tư mạnh vào công nghệ và AI.

Tác động đến người dùng phổ thông

Thoạt nhìn, fast16 chỉ ảnh hưởng đến các hệ thống tính toán đắt tiền. Nhưng thực tế, nếu các kết quả sai lệch này ảnh hưởng đến các chương trình nghiên cứu vật lý tiên tiến, mật mã học, hoặc hạt nhân, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Việc phát hiện ra fast16 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ chuỗi cung ứng phần mềm, một chủ đề đang rất nóng trong giới startup bảo mật và chính phủ trên toàn thế giới.