Bất chấp chính quyền Trump đẩy mạnh khôi phục ngành than, năng lượng mặt trời tại Mỹ vừa đạt cột mốc lịch sử: tháng 5/2026, lần đầu tiên điện mặt trời (12,8% tổng sản lượng) vượt qua than đá (12,2%) trong cơ cấu điện quốc gia, theo dữ liệu từ Ember, Wood Mackenzie và SEIA.

Soán ngôi than đá: Vì sao quan trọng?

Than từng là nguồn điện chủ lực của Mỹ, nhưng giờ nó chỉ xếp thứ tư, sau khí tự nhiên, hạt nhân và năng lượng mặt trời. Ông Nicolas Fulghum, chuyên gia tại Ember, chỉ ra rằng AI, sản xuất trong nước, điện khí hóa giao thông và sưởi ấm đang đẩy nhu cầu điện tăng mạnh. Trong khi Tổng thống Trump hứa chi gần 700 triệu USD để cứu than, các nhà đầu tư lại đổ vốn vào điện mặt trời vì lợi nhuận cao hơn.

Ánh sáng kinh tế lấn át chính trị

Ông Martin Pochtaruk, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Heliene (nhà sản xuất tấm pin mặt trời có trụ sở tại Canada), nói: "Ông Trump có thể tuyên bố than trở lại, nhưng giới đầu tư luôn đi theo lợi nhuận tối ưu. Và với phát điện, đó là năng lượng mặt trời." Tháng 4 vừa qua, than ghi nhận mức sản lượng thấp kỷ lục. Dữ liệu cho thấy tổ hợp gió và mặt trời đã từng vượt than, nhưng lần này là cột mốc bền vững hơn khi nhu cầu AI đang tăng cao. Theo IEA, đến 2030, năng lượng tái tạo sẽ chiếm gần 45% điện toàn cầu.