Huyền thoại đầu tư Warren Buffett, Chủ tịch Berkshire Hathaway (BRK.A) (BRK.B), từng gọi thương vụ mua lại Dexter Shoe năm 1993 là “sai lầm khủng khiếp nhất” trong sự nghiệp của mình. Berkshire khi đó chi khoảng 433 triệu USD để thâu tóm hãng giày này, thanh toán hoàn toàn bằng cổ phiếu, tương đương 25.203 cổ phiếu loại A vào thời điểm đó.

Vì sao sai lầm ngày càng phình to

Vấn đề không nằm ở giá mua ban đầu mà ở cách thanh toán. Vì trả bằng cổ phiếu Berkshire thay vì tiền mặt, giá trị thực của thương vụ tăng theo đà tăng giá cổ phiếu Berkshire suốt nhiều thập kỷ sau đó. Trong thư gửi cổ đông năm 2014, Buffett thừa nhận số cổ phiếu dùng để mua Dexter khi đó đã có giá trị khoảng 5,7 tỷ USD, ông viết: “Đây là thảm họa tài chính xứng đáng có một chỗ trong sách kỷ lục Guinness.” Hiện cổ phiếu Berkshire loại A giao dịch trên 780.000 USD/CP, đồng nghĩa giá trị thực tế của sai lầm này có thể lên tới hàng chục tỷ USD.

Bài học cho nhà đầu tư

Câu chuyện Dexter Shoe là lời cảnh báo kinh điển trên thị trường: dùng cổ phiếu đang tăng giá để mua tài sản đang mất giá sẽ khuếch đại thiệt hại theo cấp số nhân. Với nhà đầu tư cá nhân, đây là lý do các thương vụ M&A trả bằng cổ phiếu cần được thẩm định kỹ hơn nhiều so với giao dịch tiền mặt.