Cổ phiếu Apple AAPL $301.19 (0.0%) lao dốc trong phiên giao dịch ngày 31/7, có lúc giảm hơn 9% ngay khi thị trường vừa mở cửa, sau khi ban lãnh đạo cảnh báo tình trạng khan hiếm chip nhớ và chi phí linh kiện leo thang sẽ kìm hãm đà tăng trưởng trong các quý tới. Đợt bán tháo này thổi bay khoảng 361,6 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một phiên, đẩy hãng công nghệ lớn nhất thế giới lùi xa khỏi cột mốc 5.000 tỷ USD mà cổ phiếu vừa chạm tới cách đây chưa đầy một tuần, hôm 28/7.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ báo cáo tài chính quý III năm tài chính 2026 mà Apple công bố sau giờ đóng cửa phiên 30/7. Dù doanh thu đạt 109,42 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ và vượt dự báo 108,65 tỷ USD của giới phân tích, còn lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đạt 2,02 USD, cao hơn mức đồng thuận 1,89 USD, thị trường lại phản ứng tiêu cực với phần dự báo cho quý tới. Apple cho biết doanh thu dự kiến chỉ tăng 9-11% trong quý tới, thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng 12% của Phố Wall, do chuỗi cung ứng bị siết chặt.

Bức tranh tổng quan: Phố Wall phân hóa, tín hiệu giữ vị thế

Phiên 30/7, cả ba chỉ số chính của Mỹ đồng loạt tăng mạnh sau khi Cục Dự trữ Liên bang (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất, giúp thị trường hồi phục từ đợt bán tháo trước đó. S&P 500 (SPY) 7,433 (0.0%) tăng 1,7% lên 7.437,64 điểm, Dow Jones (DIA) 52,334 (0.0%) cộng 613,92 điểm, tương đương 1,2%, lên 52.208,06 điểm, còn Nasdaq (QQQ) 23,985 (0.0%) Composite bứt phá 2,8% lên 25.122,18 điểm. Tuy nhiên đà hưng phấn không kéo dài được lâu. Sang phiên 31/7, đà bán tháo tại cổ phiếu Apple cùng với lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ bất ngờ dâng cao đã kéo S&P 500 quay đầu giảm điểm, cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn còn mong manh sau chuỗi dữ liệu vĩ mô và mùa báo cáo lợi nhuận dồn dập.

Theo dữ liệu từ hệ thống phân tích định lượng của VnRead, bức tranh chung của thị trường Mỹ hiện đang ở trạng thái thận trọng chứ chưa hẳn bi quan. Ở khung ngắn hạn hai đến tám tuần, hệ thống đưa ra khuyến nghị giữ vị thế với điểm đánh giá 5/10, trong đó yếu tố phân tích kỹ thuật đóng góp mức +0,037, yếu tố cơ bản đóng góp +0,153, còn yếu tố tâm lý thị trường lại âm 0,094. Nhóm cổ phiếu quốc phòng, với mức +0,186, và năng lượng, với +0,165, đang dẫn đầu về mặt kỹ thuật, trong khi nhóm tiện ích công cộng ở mức -0,168 là yếu nhất. Nói cách khác, nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn là điểm tựa chính, còn khẩu vị rủi ro và câu chuyện thị trường mới là lực cản.

Ở khung trung hạn hai đến bốn tháng, xếp hạng giữ nguyên ở mức 5/10 với thành phần tương tự, kỹ thuật +0,037 và cơ bản +0,153, nhưng yếu tố tâm lý giảm sâu hơn xuống -0,109, trong khi thước đo khẩu vị rủi ro rơi tới -0,276. Với tầm nhìn dài hạn bốn đến mười tám tháng, điểm số vẫn giữ ở 5/10, yếu tố định giá +0,280 đóng vai trò nâng đỡ, nhưng câu chuyện thị trường và các sự kiện bất định lại kéo lùi tới -0,471. Hệ thống mô tả bối cảnh hiện tại là một thị trường phân cực kiểu quả tạ hai đầu, dòng tiền dồn về hai thái cực rõ rệt thay vì lan tỏa đều.

Cổ phiếu nổi bật: Apple dẫn đầu đà bán tháo công nghệ

Tâm điểm của phiên giao dịch chắc chắn thuộc về Apple (AAPL). Báo cáo quý III cho thấy bức tranh trái chiều rõ rệt giữa các mảng kinh doanh. Doanh thu iPhone đạt 54,25 tỷ USD, tăng 22%, được Tổng giám đốc điều hành Tim Cook mô tả là một cú bứt phá ngoạn mục. Doanh thu Mac tăng tới 29% lên 10,35 tỷ USD, nhưng mảng iPad lại giảm 6% xuống 6,19 tỷ USD. Đáng chú ý nhất là mảng Dịch vụ, vốn được xem là động lực tăng trưởng dài hạn nhờ biên lợi nhuận cao, chỉ đạt 30,74 tỷ USD, tăng 12% nhưng thấp hơn dự báo 31,22 tỷ USD. Lợi nhuận ròng của Apple đạt 29,79 tỷ USD, tăng mạnh so với 23,43 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Điều khiến nhà đầu tư lo ngại nhất không nằm ở kết quả đã qua mà ở phần dự báo phía trước. Ban lãnh đạo Apple cho biết tình trạng thiếu hụt năng lực sản xuất chip tiên tiến đang giới hạn nguồn cung iPhone, Mac và một số dòng iPad. Ông Tim Cook nhấn mạnh rằng chính nguồn cung, chứ không phải nhu cầu yếu, mới là nguyên nhân khiến triển vọng doanh thu trở nên thận trọng hơn. Công ty ví tình trạng khan hiếm chip nhớ hiện nay như một hiện tượng hiếm gặp, có thể cả trăm năm mới xảy ra một lần, đồng thời cảnh báo giá bộ nhớ trên thị trường nhiều khả năng sẽ còn tiếp tục tăng sau tháng 9. Ngoài yếu tố nguồn cung, biến động tỷ giá cũng bào mòn biên lợi nhuận của mảng Dịch vụ tại các thị trường quốc tế, đặc biệt tại Trung Quốc, nơi doanh số iPhone đang chững lại và làm dấy lên lo ngại về đà tăng trưởng dài hạn của hãng công nghệ này.

Đây cũng là buổi báo cáo lợi nhuận cuối cùng của ông Tim Cook trên cương vị CEO. Từ ngày 1/9, ông sẽ chuyển sang giữ vai trò Chủ tịch điều hành, nhường ghế CEO cho ông John Ternus, người đã gắn bó với Apple 25 năm và hiện phụ trách mảng phần cứng. Diễn biến này càng đáng chú ý khi chỉ mới hôm 28/7, cổ phiếu Apple từng chạm mức đỉnh nội phiên 342,89 USD, đẩy vốn hóa công ty vượt ngưỡng 5.000 tỷ USD, đưa Apple trở thành công ty thứ hai trong lịch sử sau Nvidia NVDA $196.67 (0.0%) đạt được cột mốc này. Việc đánh mất hàng trăm tỷ USD vốn hóa chỉ vài ngày sau đó cho thấy mức định giá gần 39 lần lợi nhuận của Apple gần như không còn dư địa cho sai sót.

Bên cạnh Apple, một số cổ phiếu khác cũng ghi nhận biến động đáng chú ý theo dữ liệu xếp hạng của hệ thống VnRead. Bristol Myers Squibb (BMY) tăng 50 bậc trong bảng xếp hạng, lọt vào nhóm 4% cổ phiếu có điểm chất lượng cao nhất, sau khi công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 hôm 30/7 với các sản phẩm mới trong danh mục Growth Portfolio như Camzyos, Opdualag và Breyanzi lần lượt tăng trưởng 59%, 38% và 49% so với cùng kỳ, đóng góp tới một nửa doanh thu quý gần nhất. Rủi ro với BMY $64.89 (0.0%) vẫn là khoản nợ 49 tỷ USD và đà giảm doanh thu dự kiến 6,3% ở các sản phẩm cũ, trong khi cột mốc cần theo dõi là quyết định phê duyệt thuốc Iberdomide của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ dự kiến trong tháng 8.

Tập đoàn bảo hiểm The Hartford (HIG), vốn hóa 36,7 tỷ USD, cũng leo 22 bậc sau báo cáo lợi nhuận công bố tối 23/7, dù giới phân tích vẫn lo ngại lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu có thể giảm khoảng 5% so với cùng kỳ, xuống còn 3,24 USD. Ở nhóm năng lượng, EOG $146.58 (0.0%) Resources (EOG) tăng 17 bậc nhờ đạt điểm định giá tuyệt đối và mục tiêu dòng tiền tự do 8,5 tỷ USD, trong bối cảnh giá dầu vượt 90 USD/thùng vì căng thẳng địa chính trị liên quan Iran. Ngược lại, Tesla TSLA $307.63 (0.0%) tụt hạng sau khi công bố doanh thu quý II/2026 kỷ lục 28,24 tỷ USD với 480.126 xe giao, nhưng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu theo chuẩn phi GAAP lại giảm từ 0,40 USD xuống 0,33 USD do hãng phải giảm giá mạnh để duy trì sản lượng bán ra.

Yếu tố vĩ mô: Dầu tăng, lợi suất trái phiếu dậy sóng

Giá dầu tiếp tục là biến số đáng chú ý nhất trên thị trường hàng hóa. Dầu Brent $87.56/thùng (▲0.8%) duy trì trên ngưỡng 90 USD/thùng do lo ngại nguồn cung liên quan tới xung đột tại Iran, kéo theo mức phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị được cộng thêm vào giá dầu. Diễn biến này vừa là động lực cho nhóm cổ phiếu năng lượng, vừa tiềm ẩn rủi ro lạm phát nếu giá dầu neo cao trong thời gian dài. Trong khi đó, sau khi Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp cuối tháng 7, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ bất ngờ tăng trở lại trong phiên 31/7, gây thêm áp lực lên nhóm cổ phiếu công nghệ vốn đã chịu sức ép từ đà bán tháo của Apple.

Xét theo dữ liệu điểm số ngành của hệ thống VnRead, nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu đang dẫn đầu thị trường với +0,293 điểm, theo sau là y tế với +0,203 và tài chính với +0,198, phản ánh xu hướng nhà đầu tư tìm đến những ngành phòng thủ, ít nhạy cảm với chu kỳ kinh tế. Ngược lại, công nghệ ở mức -0,111, dịch vụ truyền thông ở mức -0,191 và tiện ích công cộng ở mức -0,203 là ba nhóm ngành yếu nhất. Sự phân hóa này củng cố thêm cho nhận định thị trường đang vận động theo kiểu phân cực, dòng tiền có chọn lọc chứ không lan tỏa đồng đều giữa các nhóm ngành như giai đoạn tăng trưởng trước đó.

Nhìn về phía trước

Trong ngắn hạn, giới đầu tư sẽ theo dõi sát quyết định phê duyệt thuốc Iberdomide của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, dự kiến công bố trong tháng 8, cùng loạt dữ liệu việc làm và lạm phát có thể ảnh hưởng tới kỳ vọng lãi suất của Fed trong nửa cuối năm. Với riêng Apple, giai đoạn chuyển giao quyền lực từ ông Tim Cook sang tân CEO John Ternus kể từ ngày 1/9 sẽ là phép thử quan trọng cho khả năng duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh chi phí linh kiện leo thang. Nhóm cổ phiếu công nghệ nói chung nhiều khả năng vẫn dao động mạnh khi mùa báo cáo lợi nhuận quý tiếp tục diễn ra trong những tuần tới.

Nhìn chung, đánh giá của chúng tôi dựa trên dữ liệu từ hệ thống phân tích định lượng VnRead cho khung thời gian trung hạn vẫn nghiêng về việc giữ vị thế với điểm số 5/10, khi nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục là điểm tựa nhưng tâm lý thị trường và khẩu vị rủi ro chưa đủ vững để hỗ trợ một đợt tăng giá đồng loạt. Bài viết mang tính phân tích, không phải khuyến nghị đầu tư.