Albania vừa thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế khi SPAK, viện công tố đặc biệt chống tham nhũng và tội phạm có tổ chức, ra lệnh phong tỏa tài khoản của Albania Land Development, công ty thuộc sở hữu của hai anh em Moutaz và Ramez Al-Khayyat, người Syria mang quốc tịch Qatar, đã chuyển khoảng 195 triệu USD để mua đất bãi biển. Số tiền này liên quan đến dự án khu nghỉ dưỡng cao cấp do Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump, hậu thuẫn. SPAK mở cuộc điều tra về gian lận bất động sản tại khu vực Vjosa-Narta, vốn là vùng đất ngập nước ven biển được bảo vệ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh biểu tình phản đối dự án trên toàn quốc bước sang ngày thứ 7 liên tiếp, được xã hội dân sự và giới truyền thông quốc tế gọi là "Cách mạng Hồng hạc".

Điều tra SPAK và lập trường của Thủ tướng Rama

SPAK xác nhận ngày 2 tháng 6 đã mở hồ sơ điều tra về những thay đổi năm 2024 đối với quy chế bảo vệ khu vực Vjosa-Narta, cũng như cách thức chuyển nhượng quyền sở hữu đất. Các công tố viên cho biết sẽ xem xét cách quan chức bỏ qua quy trình đấu thầu công khai và nguồn gốc số tiền mua đất, tại khu vực có tranh chấp quyền sở hữu từ khi chế độ cộng sản sụp đổ những năm 1990. Năm 2024, Quốc hội Albania thông qua luật đặc biệt tái phân loại khu vực Sazan và Pishe Poro-Narta để cho phép phát triển quy mô lớn; các đảng đối lập và tổ chức môi trường cho rằng luật này được soạn riêng để phục vụ nhà đầu tư liên quan đến Kushner. Thủ tướng Edi Rama giữ lập trường hai mặt: ủng hộ điều tra các bên bán đất đáng ngờ nhưng bảo vệ nhà đầu tư nước ngoài là hợp pháp. Ông Rama tuyên bố: "Các nhà đầu tư hoàn toàn nằm trong quyền hạn của họ. Chặn giao dịch là tùy tiện và tiêu cực."

Biểu tình lan rộng và phản ứng quốc tế

Tại hội nghị thượng đỉnh EU-Tây Balkan ở Tivat, Montenegro, Thủ tướng Rama nói với Politico rằng các cuộc biểu tình sẽ không thu hút nhiều sự chú ý nếu không có yếu tố Kushner. "Nếu không phải Jared, họ sẽ chẳng quan tâm đến chuyện đang xảy ra ở Albania," ông Rama phát biểu. Ông Rama, người bạn lâu năm của gia đình Trump và Kushner, cho rằng chiến dịch chống tham nhũng và bảo vệ đất đai đang bị đối thủ chính trị của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy. Ông cũng tiết lộ 5 công ty kiến trúc quốc tế đang thiết kế lại quy hoạch tổng thể, khẳng định đề xuất cuối cùng chưa được nộp, nghiên cứu môi trường chưa hoàn tất và khu đầm phá sẽ không bị tác động.