Frederick Vanbrabant, một kỹ sư phần mềm và tác giả blog kỹ thuật, vừa gây chú ý với bài viết phản biện thẳng thắn về tác động của AI đối với quy trình vận hành doanh nghiệp. Theo ông, nhiều tổ chức hiện nay đang kỳ vọng quá mức vào AI và coi nó như “cây đũa thần” để đẩy nhanh tiến độ dự án. Nhưng thực tế lại không đơn giản như vậy.

Tắc nghẽn không đến từ code

Vanbrabant chỉ ra rằng trong một dự án phần mềm điển hình, công đoạn phát triển (coding) thường chiếm tỷ trọng thời gian lớn nhất. Tuy nhiên, nguyên nhân thực sự của sự chậm trễ lại nằm ở phía “thượng nguồn”: việc hiểu sai yêu cầu kinh doanh, thiếu tài liệu rõ ràng và những câu hỏi như “gửi mail khi nào”, “nội dung mail là gì” mà không được giải đáp trước khi bắt tay vào viết code. AI có thể giúp sinh code nhanh hơn, nhưng nếu đầu vào mơ hồ thì kết quả cũng chỉ là code sai.

Quản lý quy trình vẫn là chìa khóa

Bài viết nhấn mạnh rằng các công ty cần tập trung vào cải tiến quy trình thay vì chỉ đổ thêm người hoặc chạy theo AI. Ông dẫn chiếu hai cuốn sách kinh điển “The Toyota Way” và “The Goal” để giải thích rằng điểm nghẽn thực sự thường nằm ở khâu giao tiếp và định nghĩa vấn đề, chứ không phải ở tốc độ gõ phím của lập trình viên. Đây là lời cảnh tỉnh cho các CEO và startup đang đầu tư hàng triệu USD vào AI mà quên mất việc xây dựng quy trình làm việc khoa học.

Bài học cho doanh nghiệp Việt

Thông điệp của Vanbrabant đặc biệt phù hợp với bối cảnh thị trường công nghệ Việt Nam, nơi nhiều startup và công ty phần mềm đang chạy đua tích hợp AI mà chưa có nền tảng quy trình vững chắc. AI là công cụ mạnh, nhưng nó không thể thay thế tư duy phân tích và quản lý dự án bài bản. Nhà quản lý nên dành thời gian đào tạo đội ngũ, làm rõ yêu cầu trước khi để AI “gánh” toàn bộ khối lượng công việc.