Một lập trình viên vừa trả lời câu hỏi tưởng chừng vui vui: ứng dụng có giao diện đồ họa nào cũ nhất vẫn chạy được trên Windows 11, không cần chỉnh sửa hay giả lập? Câu trả lời là trò chơi bài FreeCell, tệp FREECELL.EXE có ngày sửa đổi 22/02/1993, chạy và chơi được bình thường trên bản Windows 11 mới nhất. Phần mềm này đã hơn 33 tuổi.

Đào sâu hơn vào quá khứ

Tác giả tiếp tục tìm các bản Windows NT 3.1 thử nghiệm trên Internet Archive. Nhiều bản đầu thập niên 1990 không chạy nổi vì dùng định dạng tệp thực thi nháp hoặc quy ước gọi hàm (calling convention) khác với hiện nay, khiến chương trình bị lỗi. Tuy vậy, trình phát đĩa CDPLAYER.EXE được liên kết (link) ngày 16/11/1992 vẫn chạy được nhờ dùng thư viện crtdll.dll mà Windows 11 còn giữ lại. Máy không có ổ CD, nên tác giả dùng một thư viện nhỏ để giả lập ổ đĩa và phát âm thanh thử.

Vì sao điều này đáng chú ý

Windows 11 không chạy trực tiếp chương trình 16-bit, nhưng công cụ otvdm cho phép chạy cả trò Reversi từ Windows 1.01 năm 1985. Với người dùng bình thường, điều này cho thấy lý do Microsoft (MSFT) luôn coi trọng khả năng tương thích ngược: phần mềm cũ của doanh nghiệp và gia đình vẫn dùng được qua nhiều thế hệ máy tính. Đây cũng là bài học thú vị cho giới công nghệ về việc giữ ổn định lâu dài cho hệ sinh thái phần mềm.