Rạng sáng 28/4, drone Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse trên bờ Biển Đen lần thứ ba trong vòng hai tuần, gây ra đám cháy lớn buộc chính quyền địa phương phải sơ tán cư dân. Hơn 160 lính cứu hỏa được huy động để dập lửa tại cơ sở thuộc sở hữu của Rosneft. Nhà máy có công suất chế biến khoảng 12 triệu tấn dầu thô mỗi năm, nhưng đã ngừng hoạt động hoàn toàn kể từ đợt tấn công đầu tiên ngày 16/4.

Chiến lược tiêu hao hạ tầng dầu khí

Dữ liệu vệ tinh cho thấy trong tổng số 47 bồn chứa với sức chứa khoảng 159.140 mét khối, 28 bồn đã bị phá hủy hoặc hư hại nghiêm trọng, chiếm 52% tổng năng lực lưu trữ. Tuapse là trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất của Nga trên Biển Đen, đóng vai trò then chốt trong vận chuyển naphtha, dầu diesel và mazut ra thị trường quốc tế.

Đợt tập kích này nằm trong chiến dịch tầm xa có hệ thống mà Kyiv triển khai từ đầu năm 2026, nhắm vào hạ tầng năng lượng của Nga. Theo Reuters, các cuộc tập kích bằng drone đã loại bỏ khoảng 2 triệu thùng/ngày công suất xuất khẩu dầu thô của Nga, tương đương 40% tổng năng lực xuất khẩu. Riêng trong tuần cuối tháng 3, xuất khẩu dầu Nga giảm 43% từ 4,07 triệu thùng/ngày xuống 2,32 triệu thùng/ngày, gây thiệt hại ước tính 1 tỷ USD chỉ trong một tuần.

Ngân sách quốc phòng Nga chịu sức ép

Doanh thu dầu khí của Nga trong hai tháng đầu năm 2026 giảm gần 50% so với cùng kỳ, trong khi chi tiêu quốc phòng vẫn duy trì ở mức khoảng 13 nghìn tỷ rúp, chiếm 38% tổng ngân sách. Thâm hụt ngân sách dự kiến có thể lên tới 6 nghìn tỷ rúp (3% GDP), gấp năm lần mức kế hoạch ban đầu. Cùng với các lệnh trừng phạt nhắm vào Rosneft và Lukoil, chi phí chiến tranh đang tạo áp lực chưa từng có lên nền kinh tế Nga.

Putin thay thế lãnh đạo cơ quan ngoại giao văn hóa

Cùng ngày, Tổng thống Vladimir Putin cách chức ông Yevgeny Primakov, cháu trai của cựu Thủ tướng Nga cùng tên, khỏi vị trí lãnh đạo Rossotrudnichestvo, cơ quan phụ trách ngoại giao văn hóa và "quyền lực mềm" của Moscow trên toàn cầu. Ông Igor Chaika, con trai cựu Tổng Công tố Nga, được bổ nhiệm thay thế. Động thái này được giới phân tích đánh giá là một phần trong xu hướng Tổng thống Putin ngày càng tin dùng những người xuất thân từ giới an ninh, thay vì giới ngoại giao truyền thống, vào các vị trí then chốt.

Phân tích chiến lược: Bàn cờ năng lượng

Chiến dịch tấn công hạ tầng năng lượng của Ukraine đang tạo ra một vòng xoáy bất lợi cho Moscow: giá dầu toàn cầu tăng do nguồn cung sụt giảm, nhưng Nga lại không được hưởng lợi vì chính các cơ sở xuất khẩu bị phá hủy. Mỗi chiếc drone giá vài nghìn USD có thể gây thiệt hại hàng trăm triệu USD cho cơ sở lọc dầu, mang lại hiệu suất tác chiến cực kỳ cao cho phía Ukraine.

Trên bộ, tình hình tương đối ổn định hơn. Tổng Tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết lực lượng Ukraine đã giành lại 480 km² ở phía nam kể từ đầu năm. Tại Donetsk, Nga tiếp tục gây sức ép theo hướng Pokrovsk và Kostyantynivka nhưng chưa đạt đột phá đáng kể. Nhiều nguồn tin nhận định vị thế phòng thủ của Ukraine trên chiến tuyến đang ở mức "mạnh nhất trong một năm qua".

Kịch bản triển vọng

Khả năng cao nhất: Ukraine tiếp tục leo thang tấn công hạ tầng năng lượng Nga trong các tuần tới, đặc biệt nhắm vào các cơ sở trên bờ Baltic và Biển Đen. Rosneft sẽ mất nhiều tháng để khôi phục Tuapse, trong khi năng lực sản xuất drone của Ukraine đạt trên 200 chiếc/ngày. Các dự báo hiện nghiêng mạnh về kịch bản không có ngừng bắn trước tháng 6, với xác suất hòa bình trong ngắn hạn ở mức rất thấp. Xung đột tiếp diễn ở cường độ hiện tại, Nga chịu thêm áp lực tài chính nhưng chưa đủ để thay đổi lập trường đàm phán.

Kịch bản thay thế: Giá dầu vượt 120 USD/thùng do nguồn cung Nga sụt giảm kết hợp với căng thẳng eo biển Hormuz, gây áp lực lên phương Tây phải thúc đẩy đàm phán để ổn định thị trường năng lượng. Kịch bản này có thể xảy ra nếu đợt tấn công mở rộng sang các cơ sở LNG $259.40 (0.0%) và đường ống trung chuyển lớn hơn.

Kịch bản rủi ro: Nga đáp trả bằng các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng năng lượng Ukraine, buộc cả hai bên quay lại bàn đàm phán trong thế yếu.ao gồm các nhà máy điện và trạm biến áp còn lại, gây khủng hoảng nhân đạo trước mùa hè. Giới phân tích đánh giá xác suất này ở mức trung bình, đặc biệt sau đợt tấn công bằng hơn 600 drone và 47 tên lửa nhắm vào 8 vùng của Ukraine ngày 25-26/4.

Điều cần theo dõi

Chỉ báo quan trọng nhất trong tuần tới là liệu Nga có thể khôi phục bất kỳ công suất lọc dầu nào tại Tuapse hay không, và phản ứng của thị trường năng lượng toàn cầu trước viễn cảnh nguồn cung Nga tiếp tục suy giảm. Nếu xuất khẩu dầu Nga duy trì dưới 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 5, áp lực tài chính lên ngân sách chiến tranh của Moscow sẽ trở nên không thể bỏ qua.