Các nhà khoa học tại Đại học São Paulo (USP) của Brazil vừa công bố một phát hiện đột phá trong lĩnh vực công nghệ y sinh: sóng siêu âm tần số cao, tương tự như loại dùng trong siêu âm chẩn đoán, có thể tiêu diệt các loại virus có vỏ bọc như SARS-CoV-2 và cúm A H1N1 mà không làm tổn thương tế bào người. Nghiên cứu được đăng trên tạp chí Scientific Reports mở ra hướng điều trị mới cho nhiều bệnh do virus khác như sốt xuất huyết, Zika và Chikungunya.

Cơ chế “hét vào mặt virus”

Giáo sư Odemir Martinez Bruno, người đứng đầu nhóm nghiên cứu tại Viện Vật lý São Carlos (IFSC-USP), giải thích: “Giống như bạn hét vào mặt virus vậy. Năng lượng từ sóng âm gây ra biến đổi cấu trúc trong các hạt virus, khiến lớp màng bảo vệ (envelope) của chúng phồng lên, biến dạng rồi nổ tung, giống như bỏng ngô nổ”. Khi cấu trúc virus tan rã, chúng không thể xâm nhập và lây nhiễm vào tế bào con người.

Hướng đi xanh và bền vững trong điều trị

So với thuốc kháng virus, vốn khó phát triển và dễ gây kháng thuốc, phương pháp dùng sóng siêu âm mang lại ưu điểm vượt trội: không tạo chất thải, thân thiện môi trường và không gây hiện tượng kháng thuốc. Flávio Protásio Veras, giáo sư tại Đại học Liên bang Alfenas (UNIFAL), nhấn mạnh đây là “giải pháp xanh” khi không sinh ra hóa chất độc hại. Nhóm nghiên cứu đang thử nghiệm in vitro trên các virus dengue, Zika và Chikungunya.

Mặc dù còn cách xa ứng dụng lâm sàng, thành công này hứa hẹn mở ra kỷ nguyên mới cho AI và công nghệ y tế, giúp chống lại đại dịch mà không phụ thuộc vào thuốc đặc trị. Nếu hoàn thiện, liệu pháp này có thể tích hợp vào máy siêu âm chẩn đoán thông thường, trở thành “lá chắn” tiệt trùng virus hiệu quả cho cả bệnh viện và cộng đồng.