Trong Sách Xanh Ngoại giao 2026 công bố ngày 10/4, Nhật Bản chỉ gọi Trung Quốc là "quốc gia láng giềng quan trọng", hạ cấp đáng kể so với cách diễn đạt "một trong những mối quan hệ song phương quan trọng nhất" trong ấn bản 2025. Đây là thay đổi ngôn ngữ ngoại giao mạnh mẽ nhất trong nhiều năm.

Chuỗi đối đầu leo thang

Báo cáo dẫn một loạt sự kiện gây căng thẳng: Bắc Kinh siết chặt xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản, radar quân sự Trung Quốc nhiều lần khóa mục tiêu máy bay quân sự Nhật, và áp lực ngày càng tăng quanh eo biển Đài Loan. Dưới thời Thủ tướng Takaichi, Tokyo đã xếp hành vi của Trung Quốc cùng nhóm với Nga và Triều Tiên, cảnh báo về hành động cưỡng ép có phối hợp của ba quốc gia này.

Ngoại trưởng Motegi cho biết nội dung báo cáo thay đổi hằng năm trên nhiều lĩnh vực, nhưng giới quan sát đánh giá đây là tín hiệu Tokyo đang chuyển mạnh sang chính sách ngoại giao lấy an ninh làm trọng tâm, cân bằng lợi ích kinh tế với rủi ro quân sự ngày càng hiện hữu.