Một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Science Advances đã làm chấn động giới khảo cổ: người Neanderthals, họ hàng xa của chúng ta, đã vận hành thứ có thể gọi là 'nhà máy mỡ' từ 125.000 năm trước tại địa điểm Neumark-Nord 2 ở trung tâm nước Đức. Phát hiện này không chỉ thay đổi cách nhìn về khả năng sống sót của họ mà còn đặt ra câu hỏi về mức độ thông minh của loài người cổ đại, một chủ đề nóng trong giới AI và công nghệ khi chúng ta so sánh với các mô hình machine learning hiện đại.

Chiến lược 'fat factory' thời tiền sử

Các nhà khảo cổ từ MONREPOS (Đức) và Đại học Leiden (Hà Lan) phát hiện rằng người Neanderthals không chỉ đập xương lấy tủy như tổ tiên ở châu Phi, mà còn nghiền nát xương của ít nhất 172 động vật lớn (hươu, ngựa, bò rừng) thành hàng chục nghìn mảnh vụn, sau đó đun nóng với nước để chiết xuất mỡ xương giàu calo. Đây là quy trình cực kỳ tốn công sức, trước đây được cho là chỉ xuất hiện ở các nhóm người hiện đại sau này.

'Điều làm Neumark-Nord đặc biệt là bảo tồn được toàn bộ một cảnh quan, không chỉ một địa điểm đơn lẻ,' giáo sư Wil Roebroeks từ Leiden cho biết. Họ thấy Neanderthals săn hươu ở khu vực này, xử lý voi răng thẳng (nặng tới 13 tấn) ở khu vực khác, và tập trung nấu mỡ ở một địa điểm trung tâm, giống hệt một dây chuyền sản xuất thời tiền sử.

Ý nghĩa với ngành AI và startup

Phát hiện này liên quan mật thiết đến cách các nhà khoa học đang huấn luyện AI ngày nay. Giống như Neanderthals phải 'fine-tune' chiến lược sinh tồn dựa trên dữ liệu môi trường (mùa, nguồn thức ăn), các startup như Anthropic hay OpenAI phải liên tục fine-tune các mô hình LLM như Claude hay GPT với hàng tỷ tokens để tối ưu hóa hiệu suất. Các công ty như NVIDIA (NVDA) cung cấp GPU mạnh mẽ để chạy các benchmark, trong khi Google (GOOGL) và Meta (META) mở mã nguồn các model transformer. Sự kiên nhẫn trong 'nhà máy mỡ' của người cổ đại chính là phiên bản thô sơ của quy trình thu thập và xử lý dataset trong AI hiện đại, làm nổi bật rằng tư duy hệ thống đã tồn tại từ rất lâu trước khi có máy tính.