NASA và công ty khởi nghiệp Katalyst Space Technologies vừa chính thức hủy sứ mệnh giải cứu kính viễn vọng không gian Swift sau hơn một tháng nỗ lực bất thành. Quyết định được công bố ngày 20/8/2026 đồng nghĩa với việc đài quan sát đã hoạt động hơn 20 năm này sẽ lao xuống bầu khí quyển Trái Đất, sớm nhất vào tháng 10 tới.

Tàu vũ trụ cứu hộ gặp sự cố nghiêm trọng

Tàu Link của Katalyst phóng lên đầu tháng 7/2026 nhằm áp sát, bắt giữ Swift rồi đẩy vệ tinh lên quỹ đạo cao hơn. Ngay sau khi phóng, Link rơi vào trạng thái quay mất kiểm soát. Dù đội điều khiển giảm được tốc độ xoay, tàu vẫn không thể ổn định hướng và vị trí quỹ đạo để thực hiện thao tác bắt giữ. NASA đã trả 30 triệu USD cho nỗ lực này. Hiện Swift bay ở độ cao khoảng 345 km, thấp hơn nhiều so với quỹ đạo hoạt động ban đầu 600 km.

Di sản 20 năm và tương lai cứu hộ vệ tinh

Kính viễn vọng của Mỹ phóng năm 2004 từng ghi nhận hàng nghìn vụ bùng nổ tia gamma và các hiện tượng vũ trụ dữ dội khác. NASA đã tắt các thiết bị của Swift từ đầu năm 2026 để làm chậm quá trình rơi. Quản trị viên NASA Jared Isaacman thừa nhận kết quả này gây thất vọng, nhưng khẳng định nỗ lực trên vẫn xứng đáng. Katalyst cho biết Link sẽ tiếp tục bay gần Swift để thử nghiệm công nghệ cho các sứ mệnh cứu hộ vệ tinh trong tương lai, trong đó có khả năng cứu kính viễn vọng Hubble.