Lễ ký dự kiến ngày 19/6 tại Geneva

Mỹ và Iran đã đạt được biên bản ghi nhớ chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 100 ngày, với lễ ký chính thức dự kiến diễn ra vào thứ Sáu ngày 19/6 tại Geneva, Thụy Sĩ. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, nước đóng vai trò trung gian, công bố thỏa thuận bao gồm "chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon". Tổng thống Trump tuyên bố eo biển Hormuz sẽ mở cửa cho tàu thương mại ngay sau khi ký kết, cho phép khởi động quá trình rà phá bom mìn.

Nội dung chính và phản ứng quốc tế

Thỏa thuận dự kiến bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa hải quân Mỹ đối với các cảng Iran, nới lỏng lệnh trừng phạt dầu mỏ và các bước tiến tới tháo dỡ chương trình hạt nhân Iran. Các lãnh đạo Anh, Pháp, Đức và Italia hoan nghênh thỏa thuận, kêu gọi thực thi nhanh chóng. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres gọi đây là "bước đi then chốt". Tuy nhiên, nhiều vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết triệt để, đặc biệt là cơ chế thanh sát hạt nhân và tình hình Israel-Hezbollah tại Lebanon, nơi giao tranh vẫn tiếp diễn bất chấp lệnh ngừng bắn chính thức.

Tác động kinh tế tức thì

Giá dầu giảm mạnh ngay sau công bố: dầu Brent mất khoảng 4% xuống 83 USD/thùng, dầu WTI giảm 4,8% về 80,8 USD. Trước cuộc chiến, khoảng 25% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và 20% khí hóa lỏng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, nên giới phân tích kỳ vọng việc mở lại tuyến hàng hải chiến lược này sẽ giảm đáng kể áp lực năng lượng toàn cầu.