Chỉ trong vài giờ vào cuối tuần trước, chính quyền một thành phố tại Giang Tô yêu cầu doanh nghiệp địa phương báo cáo mọi liên kết tài chính với Dreame Technology, đồng thời Quốc vụ viện Trung Quốc ban hành quy định mới siết chặt giám sát ngành quỹ tư nhân trị giá 23 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 3.400 tỷ USD).

Từ máy hút bụi đến đế chế gần 1.000 công ty

Dreame, nhà sản xuất robot hút bụi lớn nhất thế giới tính theo doanh số quý I/2026, đã lập ra gần 1.000 công ty liên quan kể từ khi thành lập năm 2017. Hệ sinh thái trải dài từ xe điện, smartphone, robot hình người đến trà sữa và vệ tinh. Nhà sáng lập Yu Hao từng tuyên bố trên Weibo rằng ông đang xây dựng "công ty đầu tiên trong lịch sử nhân loại đạt giá trị 100 nghìn tỷ USD", trước khi tài khoản mạng xã hội của ông bị khóa.

Rủi ro của mô hình đồng đầu tư nhà nước

Vấn đề nằm ở cấu trúc vốn: sau khi nguồn thu từ đất lao dốc vì khủng hoảng bất động sản, nhiều chính quyền địa phương Trung Quốc chuyển sang dùng quỹ đầu tư định hướng (guidance fund) để rót vốn vào startup công nghệ, xem lợi nhuận đầu tư là nguồn thu ngân sách mới. Các địa phương chạy đua rót tiền vào cùng các ngành chiến lược, gây lãng phí tài chính lớn và rủi ro tín dụng cho chính quyền trung ương. Vụ Dreame cho thấy khi thiếu cơ chế giám sát thị trường đủ mạnh, dòng vốn nhà nước có thể bị phân bổ sai lệch nghiêm trọng.