Một startup công nghệ sinh học đã tạo ra cơn sốt trong giới công nghệ khi nuôi cấy 200.000 neuron người trong phòng thí nghiệm và huấn luyện chúng chơi DOOM, tựa game bắn súng huyền thoại. Hệ thống này, được ví như "biocomputer" đầu tiên trên thế giới, sử dụng các điện cực để gửi dữ liệu hình ảnh từ game vào neuron, sau đó dùng thuật toán phần thưởng giống hệt cách huấn luyện LLM như GPT. Kết quả? Những tế bào thần kinh học cách ngắm bắn và di chuyển trong game khá hiệu quả.

Ý thức trên chip sinh học có thật không?

Câu hỏi lớn nhất mà giới khoa học và công nghệ đang đặt ra là: liệu 200.000 neuron đó có thực sự "nhìn thấy" quái vật trong DOOM hay không? Khi não bộ chúng ta nhận tín hiệu từ dây thần kinh thị giác, chúng ta gọi đó là "nhìn". Nhưng nếu một cụm neuron nhân tạo phản ứng với hình ảnh pixel tương tự, thì ranh giới nằm ở đâu? Đáng chú ý, lượng neuron này còn nhiều hơn cả một con sứa hay giun đất. Nếu sứa được coi là có ý thức cơ bản, thì liệu chip sinh học này có đòi hỏi sự đối xử đạo đức hay không?

Thương mại hóa và chiếc hộp Pandora

Dù gây tranh cãi, động lực thương mại là quá lớn để dừng lại. Một bộ não người có thể lưu trữ lượng lớn thông tin với năng lượng chỉ bằng một phần nhỏ so với chip silicon hiện tại hiện tại. Động lực thương mại rõ ràng tồn tại, và như mọi công nghệ gây tranh cãi khác, khó có thể dừng lại khi ai đó còn thu lợi từ nó. Kịch bản tồi tệ nhất: loài người vừa tạo ra một dạng sống có tri giác và giam nó trong địa ngục mô phỏng, chơi DOOM mãi mãi vì mục đích lợi nhuận. Câu chuyện công nghệ này đặt ra câu hỏi chưa có lời giải: ai có quyền quyết định ranh giới giữa thí nghiệm và ý thức?