Hai lời tiên tri đang lan truyền trong giới công nghệ: một bên nói SRE (kỹ sư giữ cho hệ thống phần mềm luôn chạy ổn định) sẽ là tương lai của ngành, bên kia nói AI sẽ nuốt chửng mọi việc làm, kể cả SRE. Bản tin của SigNoz, công ty chuyên về observability và OpenTelemetry, đặt một câu hỏi thực tế hơn: khi AI xử lý 95% sự cố, con người có trở nên kém đi ở 5% quan trọng nhất hay không?

Nghịch lý của tự động hóa

Câu trả lời nằm trong một bài nghiên cứu năm 1983 của nhà tâm lý học Lisanne Bainbridge mang tên Ironies of Automation. Bà phát hiện rằng hệ thống càng được tự động hóa, người vận hành càng quan trọng vào những lúc máy móc hỏng, nhưng họ lại ít được luyện tập nhất và ngày càng yếu đi đúng ở những tình huống đó. Công việc còn lại của họ chỉ là ngồi theo dõi thụ động hàng giờ, rồi bất ngờ phải đối mặt với khủng hoảng.

Vì sao điều này đáng quan tâm

Bạn có thể hình dung như việc dùng Google Maps quá nhiều: đến lúc mất sóng, ta không còn nhớ đường. AI hiện đảm nhận các việc lặp lại như phân loại cảnh báo hay xử lý lỗi đã biết, để lại cho con người những sự cố lạ và phức tạp nhất, nơi cần kinh nghiệm sâu mà kinh nghiệm đó lại mai một khi thiếu thực hành. Với người dùng bình thường, đó là nguy cơ ứng dụng ngân hàng hay mạng xã hội sập lâu hơn trong lần sự cố mới.